تبلیغات
به وبلاگ دانلود نرم افزارهای مهندسی عمران و معماری خوش آمدید منتظر نظرات و پیشنهادات شما می باشم دانلود کتاب و نرم افزارهای مهندسی عمران ومعماری - مهندسان ناظر بخوانند
تاریخ : دوشنبه 14 اردیبهشت 1394 | 03:41 ب.ظ | نویسنده : مهدی رضوی
شاید نتوان با دلیل و مدرک ثابت کرد که کار نظارت، سخت‌ترین و پرخطرترین شغل است. اما بی شک، می‌توان با اندک تأملی حکم داد که این حرفه، عجیب‌ترین شغل است. عجیب از دو جنبه؛ اول آنکه اکثریت قریب به اتفاق مهندسین ناظر، در هنگام دریافت پروانه اشتغال خود هیچگونه آموزش و کسب اطلاعی از عمق و وسعت اختیارات و به تبع آن، مسوولیت‌های خود پیدا نمی‌کنند. و دوم، حوادثی که

  احتمال وقوع آن در یک ساختمان وجود دارد نامتناهی است و مسئولیت پاسخگویی نسبت به تمام آنها به گردن مهندس ناظر، نهاده شده است.
مطابق قانون، مهندس ناظر ضامن ساختمان تحت نظارتش در تمام مدت بهره‌برداری آن خواهد بود. از باب قیاس با یک شرکت بیمه، وقتی بیمه‌گر چیزی را بیمه می‌کند قراردادی دارای زمانی معین و جهت مواردی مشخص از نوع حوادث، منعقد می‌گردد. اما بشنوید از مهندسین ناظر نگون بخت، ضمانت آنها برای ساختمان، طول عمر مفید ساختمان است که هیچ کجا تعریف نشده چه مدت است؟ و تمام حوادثی که در آن ساختمان احتمال وقوع آن می‌رود، بدون تعریف هیچ حد و مرزی، صرفاً اگر بتوان آن را به نحوی به اشکالات ساخت مرتبط کرد گریبان مهندس ناظر را خواهند گرفت.
با توصیفات فوق از وضعیت قانونی مهندس ناظر، در نظر آورید وضعیت ساخت و ساز در تهران را که سرآمد شهرهای میهن عزیزمان است. از برکت تدبیر و درایت مدیران سازمان نظام مهندسی ساختمان، از بدو تاسیس آن تا به امروز که اکثراً دست بر قضا از مدیران برجسته کشور هم بوده‌اند، امروزه تمامی صنوف از پزشکان گرفته تا میوه فروشان در امر ساخت و ساز شهری دخیل‌ هستند و هر یک بسته به شغل و تجربیات شخصیشان آیین‌نامه‌ای مجزا جهت ساخت و ساز دارند و تنها قشری که حداقل دخالت را در ساخت و ساز شهری دارند همانا مهندسین ساختمان هستند. در این میان، عده‌ای بر این عقیده‌اند که قبول کار نظارت نوعی دیوانگیست که هنوز در زمره بیماری‌های روانی به ثبت نرسیده است. گروهی دیگر، شرایط را این طور تحلیل می‌کنند که عده‌ای توطئه‌گر که از مهندسین ساختمان کینه به دل داشته‌اند از روز اول، این شغل را تعریف کرده‌اند تا به مرور، مهندسین ساختمان را به قهقرا ببرند و نسل ایشان را به انقراض بکشانند و کار نظارت اساساً شغل نیست؛ بلکه نوعی تله است. به هر ترتیب و با هر تحلیلی با شرایط موجود حاکم بر کارهای عمرانی، عده قابل توجه‌ای از مهندسین ساختمان از حرفه نظارت ارتزاق می‌کنند و منطقی‌ترین راه این است که با وجود خلاء شدید آموزشی حاکم بر این حرفه، در احوال همکاران خود که در این کسوت گرفتار حوادث شده‌اند نیک اندیشه کنند و از ایشان درس بگیرند تا با یاری خداوند، هم مهندسین کمتری از این حوادث دچار آسیب شوند و هم عموم جامعه از شر حوادث ساختمانی دردناک در امان بمانند.
پس از این مقدمه طولانی اما لازم، می‌پردازم به شرح پرونده شماره سه. پرونده‌ای بسیار عجیب که باور آن برای هر شنونده‌ای سخت است. سلسله‌ای از حوادث به گونه‌ای غریب دست به دست هم می‌دهند تا به مرگ خاموش یک جوان بیست ساله منجر شوند.
 
خلاصه پرونده
مکان: یکی از مناطق شمالی شهر تهران
زمان: زمستان 1389
تلفات و خسارات: مرگ یک جوان بیست ساله
متهمین و مقصرین طبق رأی بازرس وزارت کار: سازنده 30%، مالک آپارتمان 20%، مهندس ناظر گاز 40%، مهندس ناظر ساختمان 10%.
 
شرح حادثه
محل حادثه، ساختمانی 9 واحدی است که سازنده آن در سال 86، ساخت آن را تکمیل کرده و گزارش تأیید مهندس ناظر گاز را اخذ نموده، برگ سبز اتمام را از مهندس ناظر ساختمان دریافت کرده و در نهایت، گواهی پایانکار ساختمان را از شهرداری منطقه دریافت نموده است و در نهایت، وی در همان سال اقدام به فروش واحدها می‌نماید. در طبقه آخر ساختمان، یک سوئیت کوچک 40 متری موجود است. خریدار واحد مذکور خانواده‌ایست که یک پسر 20 ساله دارند. پسر که تمایل به زندگی مستقل دارد، خانواده‌اش را متقاعد نموده است که آن واحد را خریداری نموده، در اختیار وی قرار دهند تا جدا از خانواده، به تنهایی در آن زندگی کند.
اما بپردازیم به سیستم گرمایش آن آپارتمان. گرمایش آپارتمان مذکور توسط پکیج و رادیاتور تأمین می‌شود. به دلیل کمبود جا در آن آپارتمان نقلی و تبعاً عدم امکان تعبیه پکیچ در فضای باز (بالکن) و یا تعبیه دودکش حجیم استاندارد، سازنده کمال استفاده را از پیشرفت تکنولوژی می‌نماید و اقدام به نصب یک دستگاه پکیج فن‌دار می‌کند. اساس کار پکیج‌های فن‌دار وابسته به یک دودکش دو جداره است. فن (هواکش) هوای مورد نیاز احتراق را از جداره بیرونی می‌مکد و دود حاصله از جداره داخلی خارج می‌شود. به این ترتیب یک دودکش دو جداره کوچک که از نمای ساختمان بیرون می‌آید کار سازنده را بی‌اندازه آسان می‌کند. نکته دیگری که مورد اهمیت است دریچه‌ایست به نام دریچه تبادل هوا که در یکی از دیوارهای آپارتمان که به هوای آزاد دسترسی دارد تعبیه می‌گردد. دلیل الزام این دریچه، تأمین هوای مورد نیاز جهت احتراق پکیج است تا اکسیژن محدود آپارتمان، جهت سوخت پکیج مصرف نشود و هوای مورد نیاز احتراق پکیج از این محل تأمین شود. برای پکیچ‌های معمولی، تعبیه این دریچه الزامیست؛ اما در آن زمان، پکیج‌های فن‌دار با توجه به پیش‌بینی تأمین هوای مربوطه از طریق فن (هواکش)، نیاز به تعبیه دریچه تبادل هوا را نیز مرتفع می‌کرد. در حقیقت، ناظران گاز پذیرفته بودند که این نوع پکیچ‌ها نیازی به آن دریچه نخواهند داشت. در این ساختمان نیز طبق عرف، ناظر گاز در گزارش خود با ذکر فن‌دار بودن پکیچ و ثبت شماره سریال آن در گزارشش، چندان حساسیتی به دریچه تبادل هوا نشان نمی‌دهد و سیستم گرمایش ساختمان را تأیید می‌نماید. متعاقباً مهندس ناظر نیز بدون توجه به کلیه مسائل نازک‌کاری از جمله سیستم گرمایش، برگه سبز تأیید اتمام عملیات را مهر و امضاء می‌نماید. لازم به یادآوریست که عموم مهندسین ناظر، مطابق عرف، کار نظارت را مختص گودبرداری و اجرای سازه و کنترل ابعاد ساختمان می‌دانند و اساساً به ذهنشان هم خطور نمی‌کند که مطابق قانون، مسئولیت بررسی سیستم گرمایش ساختمان و سایر عملیات نازک‌کاری نیز برعهده آنهاست.
روز حادثه فرا می‌رسد. خانواده آن جوان که ساعت‌هاست از فرزند خود بی‌خبر‌اند، نگران و دلواپس خود را به آپارتمان او می‌رسانند تا مگر سر نخی از او بیابند. زنگ آیفون را کسی جواب نمی‌دهد. خانواده آن جوان، خود را به پشت درب آپارتمان می‌رسانند. با نگرانی به در می‌کوبند ظاهراً کسی نیست. ولی صدایی از داخل شنیده می‌شود. خوب گوش می‌کنند. صدای شرشر آب به گوش می‌رسد. نگرانی‌شان تشدید می‌شود. حالا دیگر همسایه‌ها هم جمع شده‌اند. سراسیمه در را می‌شکنند. چیزی دیده نمی‌شود. بخار آب تمام آپارتمان را فرا گرفته است. پس از باز کردن پنجره‌ها و کم شدن بخار، جسم بی‌جان فرزند خود را بر روی تخت خواب پیدا می‌کنند. جسد خشک شده است؛ یعنی چندین ساعت از مرگ او می‌گذرد. تصویر دردناکیست. خانواده آن جوان، شیون می‌کنند. همسایه‌ها متأثر، مات و مبهوت ایستاده‌اند. چه شده است؟ چه چیزی باعث این مرگ دردناک شده است؟
پس از دقایقی مأموران اورژانس و پلیس به صحنه حادثه می‌رسند. مرگ جوان تأیید می‌شود. گزارش مأموران پلیس به مراجع قضایی ارسال می‌شود. پزشکی قانونی، علت مرگ را خفگی بر اثر کمبود اکسیژن اعلام می‌کند. با شکایت اولیای دم از سازنده ساختمان، پرونده به جریان می‌افتد. قاضی پرونده، یکی از بازرسان وزارت کار را مأمور بررسی تخصصی پرونده می‌نماید. با بررسی صحنه حادثه و شواهد موجود علل و عوامل حادثه کشف و گزارش داده می‌شوند.
پکیج فن‌دار آپارتمان پس از مدتی دچار نقص شده بود به نحوی که تعویض آن به صرفه‌تر از تعمیر تمام می‌شد. لذا مالک آپارتمان اقدام به خرید یک پکیج نو البته از نوع معمولی (بدون فن) نمود. در روز حادثه، پسر جوان با سر درد مختصری وارد آپارتمان شد. پس از خوردن قرص سردرد روی تخت دراز کشید و به خواب رفت. شیر آب گرم که واشر آن از مدتی قبل پوسیده بوده و چکه می‌کرده ناگهان در اثر جدا شدن واشر، باز می‌شود و آب گرم جاری می‌شود. در نتیجه پکیج روشن و همزمان با کار کردن آن، اکسیژن هوا صرف احتراق می‌شود و آن پسر جوان پس از 16 ساعت، دچار خفگی و مرگ می‌شود.
در هنگام تحقیق، بازرس وزارت کار، مهندس ناظر گاز را احضار و از او می‌پرسد آیا می‌توان احتمال داد که پکیج فن‌دار دچار خرابی شود و مالک غیر متخصص به جای آن، یک پکیج معمولی خریداری کند؟ ناظر گاز تأیید می‌نماید. در نتیجه به دلیل عدم تأکید بر اجرای دریچه تبادل هوا، با توجه به ارتباط مستقیم تخصصش با حادثه، 40% محکومیت می‌گیرد. از طرف دیگر، مهندس ناظر که خود را کاملاً مبرا می‌دانست مورد سوأل قرار می‌گیرد. آیا با مشاهده عدم وجود دریچه تبادل هوا، این اختیار قانونی را داشتی که از صدور پایانکار جلوگیری کنی و تأیید برگ سبز را منوط به تعبیه دریچه تبادل هوا نمایی؟ وی جوابی جز تأیید نمی‌یابد. در نتیجه او نیز 10% محکومیت دریافت می‌کند.
 
نکات حیاتی برای مهندسین ناظر
با ابراز کمال تأثر و همدردی با کسانی که در اینگونه حوادث ساختمانی آسیب می‌بینند باید به مهندسین محترم ناظر یادآوری نمود که هیچ حد و مرزی برای این دست حوادث تعیین نشده است و چه بسا حوادثی در یک ساختمان اتفاق بیفتد که هیچ ذهنی نتواند وقوع آن را پیش‌بینی کند. لذا عقل سلیم حکم می‌کند به هیچ وجه بدون داشتن بیمه مسئولیت حرفه‌ای، کار نظارت قبول نکنیم و اگر از سال‌های قبل، کارهای نظارت اتمام یافته داریم نسبت به پوشش بیمه‌ای سال‌های گذشته نیز اقدام کنیم.
مهندسین ناظر نهایت دقت را داشته باشند که قبول کردن نظارت یک ساختمان، یعنی پذیرفتن مسئولیت کلیه عملیات مورد اجراء در آن ساختمان؛ پس اینکه بگوییم من تخصص گاز یا برق یا سایر رشته‌های مورد اجراء در ساختمان را ندارم در هیچ دادگاهی پذیرفته نمی‌شود. لذا کسانی که نسبت به قبول مسئولیت کار تک ناظره اقدام می‌کنند مد نظر داشته باشند علی‌رغم اینکه حق‌الزحمه یکی از چهار ناظر (برق، مکانیک، معماری و عمران) را دریافت می‌کنند لیکن از نظر قانون، مسئولیت هر چهار ناظر را بر عهده می‌گیرند؛ پس باید اطلاعات فنی خود را در رشته‌های دیگر نیز تقویت نمایند تا بتوانند از حوادثی این چنین دردناک، حتی‌الامکان جلوگیری نمایند.




طبقه بندی: اشتباهات مهندسین،
برچسب ها: مهندس ناظر، مقررات ملی ساختمان، محکومیت مهندسین ناظر، دادگاه مهندسین ناظر، اشتباهات مهندسی، ناظر گاز، پکیج،

لینک باکس

لینک باکس هوشمند مجیک پی سی